સ્વાગત         

સમાચાર



માર્ચ ૨૦૧૫< પરિષદ સમાચાર


  • ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા વિશ્વ માતૃભાષા દિવસની ઉજવણી
  • ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા તા. ૨૧ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૫ના રોજ સવારે ૮.૩૦ વાગ્યે ગૂજરાત વિદ્યાપીઠથી ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ સુધી ‘માતૃભાષા વંદનયાત્રા રેલી’ યોજવામાં આવી હતી. ગૂજરાત વિદ્યાપીઠના કુલનાયક ડૉ. અનામિક શાહે રેલીને પ્રસ્થાન કરાવી માતૃભાષા દિવસની શુભેચ્છા પાઠવી હતી. રેલીમાં અને કાર્યક્રમમાં એચ. બી. કાપડિયા હાઈસ્કૂલ, શ્રી વિદ્યાનગર હાઈસ્કૂલ, એ. જી. હાઈસ્કૂલ, શાહપુર ટ્યૂટૉરિયલ હાઈસ્કૂલ, દીવાન બલ્લુભાઈ માધ્યમિક શાળા, સ્વસ્તિક વિદ્યાપીઠ વગેરે શાળાઓના વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો, આચાર્યો ઉત્સાહભેર જોડાયા હતા. રેલીમાં જોડાયેલા વિદ્યાર્થીઓના અનેરા ઉત્સાહને કારણે ખરા અર્થમાં આ દિવસ માતૃભાષાની ઉજવણીનો બની રહ્યો હતો. પરિષદ પ્રાંગણમાં રેલીનું સ્વાગત ગુજરાત રાજ્યના શિક્ષણમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાએ કર્યું હતું. ત્યાર બાદ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના રા. વિ. પાઠક સભાગૃહમાં સવારે ૯.૩૦ થી ૧૧.૩૦ દરમિયાન વિવિધ કાર્યક્રમો યોજાયા હતા. સભાગૃહની ખુરશીઓ વચ્ચેની જગ્યાઓમાં પણ વિદ્યાર્થીઓને બેસાડવા પડ્યા એટલી મોટી સંખ્યામાં સહભાગી થયેલા સહુએ ઉલ્લાસપૂર્વક ‘માતૃભાષા અમર રહો’ના નારા સાથે રસપૂર્વક અને શાંતિથી સંપૂર્ણ કાર્યક્રમ માણ્યો હતો. શિક્ષણમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમા, ગુજરાત રાજ્ય માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડના ચેરમેન શ્રી આર. આર. વારસાણી, શ્રી રઘુવીર ચૌધરી, પરિષદના મંત્રીઓ શ્રી પ્રફુલ્લ રાવળ અને ઉષા ઉપાધ્યાયે પ્રાસંગિક પ્રવચનો આપ્યાં હતાં. એ પછી રતિલાલ બોરીસાગર અને વિનોદ ભટ્ટનાં માતૃભાષાનો મહિમા કરતાં વિધાનોની ગૂજરાત વિદ્યાપીઠના ગુજરાતી વિભાગના વિદ્યાર્થીઓએ ડાંગી-ભીલી-ચૌધરી-વારલી-વસવા-ગામીત વગેરે આદિજાતિઓની ભાષામાં રસપ્રદ રજૂઆત કરી હતી. ગુજરાતમાં પ્રથમ વખત આ રીતે જાહેર કાર્યક્રમમાં ગુજરાતની આદિજાતિઓની માતૃભાષાની ગૌરવપૂર્ણ રજૂઆત થઈ હતી.
  • ત્યાર બાદ ધોરણ ૧૧ના વિદ્યાર્થીઓ માટે અભ્યાસક્રમ-કેન્દ્રી સાહિત્યિક પ્રશ્નોત્તરી સ્પર્ધાનો કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. આ સ્પર્ધાનું રસપ્રદ સંચાલન શ્રી રાજેન્દ્ર ઉપાધ્યાયે કર્યું હતું. મ્યુનિસિપલ સ્કૂલ બોર્ડના ડેપ્યુટી ચેરમેન ડૉ. હર્ષદ પટેલ તથા માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડના સદસ્ય ડૉ. અશોક પટેલે નિર્ણાયક તરીકે સેવાઓ આપી હતી. આ સ્પર્ધામાં શેઠ સી. એન. વિદ્યાલય, એચ. બી. કાપડિયા સ્કૂલ, શ્રી વિદ્યાનગર અને એ. જી. હાયર સેકન્ડરી સ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો હતો, જેમાં એચ. બી. કાપડિયા સ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓ મહર્ષિ શુક્લ અને યશવી શાહની ટીમ વિજેતા થઈ હતી. આ કાર્યક્રમમાં ડી.ઈ.ઓ. કચેરીના પ્રમુખ શ્રી રાઠોડસાહેબ, ઉપપ્રમુખ ડૉ. હર્ષદભાઈ પટેલ, ગુજરાત ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડના સદસ્ય ડૉ. અશોક પટેલ, સાહિત્યકારો સર્વશ્રી રઘુવીર ચૌધરી, રતિલાલ બોરીસાગર, રાજેન્દ્ર પટેલ, કેશુભાઈ દેસાઈ, દીવાન ઠાકોર, ભાવેશ ભટ્ટ, અનિલ ચાવડા વગેરે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. સમગ્ર કાર્યક્રમનું આયોજન પરિષદના પ્રકાશનમંત્રી અને માતૃભાષા કાર્યક્રમ-સંયોજક ડૉ. ઉષા ઉપાધ્યાયે કર્યું હતું. નવી પેઢી માતૃભાષામાં વધારે રસ લેતી થાય અને માતૃભાષા ગુજરાતીના પોષણસંવર્ધનમાં સહુની સક્રિય ભાગીદારી વધે તે હેતુથી ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ દ્વારા માતૃભાષા માટેના વિવિધ કાર્યક્રમો જેવા કે કાવ્ય-પઠન, ગદ્યપાઠ, પ્રશ્નોત્તરી સ્પર્ધાને અમદાવાદ અને ગુજરાતની વિવિધ શાળા-કૉલેજોમાં સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન યોજવાનું આયોજન થઈ રહ્યું છે.
  • ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ અને શ્રી એન. એસ. પટેલ આટ્‌ર્સ કૉલેજ, આણંદના સંયુક્ત ઉપક્રમે કે. બી. વ્યાસ વ્યાખ્યાનમાળા અંતર્ગત શ્રી હર્ષવર્ધન ત્રિવેદીએ તા. ૨૭-૧૨-૨૦૧૪ના રોજ ‘ડિજિટલ યુગમાં અમરકોશ’ વિષય પર શ્રી એન. એસ. પટેલ આર્ટ્‌સ કૉલેજ, આણંદ ખાતે વ્યાખ્યાન આપ્યું હતું.
  • ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ અને શ્રી જયેન્દ્રપુરી આટર્‌સ ઍન્ડ સાયન્સ કૉલેજ, ભરૂચના સંયુક્ત ઉપક્રમે વ્રજલાલ દવે (સાહિત્ય) વ્યાખ્યાનમાળા અંતર્ગત તા. ૨૭-૧૨ -૨૦૧૪ના રોજ શ્રી શરીફા વીજળીવાળાએ ‘લોકસાહિત્ય : આપણો વિસરાતો વારસો’ વિષય પર શ્રી જયેન્દ્રપુરી આટર્‌સ ઍન્ડ સાયન્સ કૉલેજ, ભરૂચ ખાતે વ્યાખ્યાન આપ્યું હતું.
  • ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ અને શ્રી જે. એમ. શાહ આટર્‌સ ઍન્ડ કૉમર્સ કૉલેજ, જંબુસરના સંયુક્ત ઉપક્રમે શ્રી વિ. મ. ભટ્ટ વ્યાખ્યાનમાળા અંતર્ગત તા. ૨૪-૧- ૨૦૧૫ના રોજ શ્રી નરેશ શુક્લએ ‘ગુજરાતી આધુનિક ટૂંકી વાર્તાઓમાં પ્રયુક્તિઓનો વિનિયોગ’ વિષય પર શ્રી જે. એમ. શાહ આટર્‌સ ઍન્ડ કૉમર્સ કૉલેજ, જંબુસર ખાતે વ્યાખ્યાન આપ્યું.
  • ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ અને આટર્‌સ ઍન્ડ કૉમર્સ કૉલેજ, બાલાસિનોરના સંયુક્ત ઉપક્રમે તારાબહેન મંગળજી વ્યાખ્યાનમાળા અંતર્ગત તા. ૭-૨-૨૦૧૫ના રોજ શ્રી સતીશ વ્યાસે ‘કલાવિભાવના’ વિષય પર આટર્‌સ ઍન્ડ કૉમર્સ કૉલેજ, બાલાસિનોર ખાતે વ્યાખ્યાન આપ્યું હતું.
  • ફેબ્રુઆરી મહિનામાં પુસ્તકમેળો ૩જી તારીખ સુધી ચાલ્યો. પુસ્તકમેળામાં ૨૩ જેટલા સ્ટૉલ હતા. નદીના કાંઠે મોરારિબાપુની કથા ચાલતી હતી તેની ભીડ ત્યારે પુસ્તકો જોવામાં દેખાતી હતી. જોકે પુસ્તક ખરીદવામાં ગુજરાતીઓનો ઝાઝો ઉત્સાહ વર્તાયો નહીં.
  • ગ્રંથવિહાર : 'ગ્રંથવિહાર' એ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ સંચાલિત પુસ્તકવેચાણ કેન્દ્રનું નવું નામ છે. પરિષદ પરિસરમાં બીજા પ્રકાશકોનાં સાહિત્યિક પુસ્તકો
  • ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પારિતોષિકો
  • ચી.મ.ગ્રંથાલય: પુસ્તકો રિન્યુ કરાવવા માટે એડ્રેસ પર ઈમેલ કરવી.
  • પરિષદ કાર્યક્રમો: સિદ્ધાંત શ્રેણી, બુધસભા, પાક્ષિકી, બાળસાહિત્ય, કાવ્યપ્રત્યક્ષ, ગ્રંથ સાથે ગોઠડી વગેરે કાર્યક્રમો નિયમિત ચાલે છે, આ બધા જ કાર્યક્રમો ગુજરાતભરમાં અનેક જગ્યાએ શરૂ થાય એવું પરિષદ ઈચ્છે છે.
  • અદ્યતન હૉલ: અમદાવાદના કલાકારોને યોગ્ય અને અદ્યતન હૉલ મળે એની રાહ સૌ કોઈ જોતાં હતાં. હવે ભાષા, સાહિત્ય અને પરિષદપ્રેમીઓની સમર્પણભાવનાથી એ શક્ય બન્યું છે.
  • ઈ-ન્યુઝલેટર
  • ગ્રંથસમીક્ષા, ગ્રંથાવલોકન માટે ક્લીક કરો.
  • કાર્યક્રમોની જાણકારી માટે અગત્યની સૂચના: જેમણે બધા જ કાર્યક્રમોની જાણ નિયમિત મેળવવી હોય એમણે પોતાનું નામ,મોબાઈલ નંબર તેમજ ઈમેલ એડ્રેસ જણાવવા.
  • ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ ફેસબુક પર

--> આપના પ્રતિભાવ ઈ-મેલ દ્વારા અહીંથી |



પરિષદ-પ્રમુખપદેથી: માર્ચ


-ધીરુ પરીખ

સાહિત્ય અને પ્રશિષ્ટતાવાદ

સાહિત્યમાં વિચાર, બાની, સાહિત્યપ્રકાર વગેરેમાં એક પ્રકારના સંયમનો મહિમા વર્ષોથી થતો રહ્યો છે. આ સંયમથી જે સાહિત્ય રચાય છે તેને શિષ્ટ અને પછી પ્ર-શિષ્ટ શબ્દથી નવાજવામાં આવ્યું છે. પ્રાચીન ગ્રીક અને રોમન સાહિત્યમાં આ મહિમા અગ્રસ્થાને રહ્યો હતો. અંગ્રેજીમાં આને ક્લાસિક લિટરેચર (classic literarure) કહે છે, કારણ કે એ વિશિષ્ટ-પ્રશિષ્ટ વર્ગનું સાહિત્ય છે. ક્લાસિકમાં આ ‘ક્લાસ’ શબ્દ મહત્ત્વનો બની રહે છે. એ ‘ક્લાસ’ એટલે કે એક વર્ગ - વિશિષ્ટ વર્ગ – માટેનું સાહિત્ય બની રહે છે. આ પ્રકારની સાહિત્યકૃતિઓનો અભ્યાસક્રમમાં શાળા-મહાશાળા કક્ષાએ મહિમા થતો રહ્યો....

વધુ વાંચો »


પુસ્તક વિભાગ


નવું પુસ્તક!

સાહિત્યમાં દરિયો

- સં.પ્રફુલ્લ રાવલ, રાજેન્દ્ર પટેલ, હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટ, પાકું પૂંઠું, પૃ.૧૨+૩૪૮, કિં.રૂ.૨૭૫/-

Book Cover
ગુજરાતી સાહિત્યનાં વિવિધ સ્વરૂપોમાં દરિયાની વિવિધ રંગછટાઓ અને મિજાજ ઝીલાતાં રહ્યાં છે. ગુજરાતી કવિતા, વાર્તા, નવલકથા, નિબંધ અને અભ્યાસ લેખોમાં ગુજરાતનો સુદીર્ઘ સાગરતટ અને તેની રમણીયતા, તેનું જનજીવન અને તેની સંસ્કૃતિનું આલેખન થતું રહ્યું છે. આ પુસ્તક એક સંદર્ભગ્રંથની ગરજ સારે તેવું સમૃદ્ધ છે.

નવીન પ્રકાશનો વિશે વધુ વાંચો »

આ પુસ્તક ઉપલબ્ધ છે અહીંથી

વાચનકક્ષ


આર્કાઈવ્ઝમાંથી


પદ્ય: ઢોળવા બેઠો - નીતિન વડગામા


મહેકતું મન અકારણ આખરે એ ડહોળવા બેઠો,
ભરેલા પાત્રને હાથે કરીને ઢોળવા બેઠો.

પ્રથમ દોડી અને ડૂબી ગયો છે ઘએનમાં આખો,
પછી પાછો ઢળેલી જાતને ઢંઢોળવા બેઠો !

મનોરથ સાવ માંદા છે જુઓ આ મૂઢ માણસના,
હજી ફૂટ્યું નથી એ પાંદડું પણ તોડવા બેઠો !

દયા એની મને આવી રહી છે એ જ કારણથી,
નજર સામે જ છે એ દૂર જઈને ખોળવા બેઠો !

હતા પગ સાબદા ને ઢાળ પણ સામે હતો પાછો,
છતાં સીધાં ચઢાણે પગ વગર કાં દોડવા બેઠો ?


(પરબ : ઑગસ્ટ ૨૦૧૧)


વધુ વાંચો »


પ્રવૃત્તિ વિભાગ

રવીન્દ્રભવન

ગુજરાતી ભાષા

માતૃભાષા

માતૃભાષા સંવર્ધન કેન્દ્ર

પરિષદના પ્રમુખો

૧૯૦૫-થી-વર્તમાન


વર્તમાન પ્રમુખ:શ્રી ધીરુભાઈ પરીખ

સભ્યપદ

નવું અને રિન્યૂઅલ

ડોનેશન અને આપનો સહયોગ

માહિતી

  • સેક્શન 80G
  • કરમુક્ત
દ્રશ્ય-શ્રાવ્ય વિભાગ

ઓડિયો વિડિયો આર્કાઈવ્ઝ


ઇતિહાસ

૧૦૦ વર્ષથી ય વધુ

ગુજરાતમાં સાહિત્યિક આબોહવા પ્રગટાવવા ગુજરાતના સંસ્કારપુરુષ રણજિતરામ વાવાભાઈના નિષ્ઠાભર્યા પ્રયત્ન્નોથી ઈ.સ.૧૯૦૫માં ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ અસ્તિત્વમાં આવી અને પરિષદના પ્રથમ સંમેલનના પ્રમુખ તરીકે ગુજરાતી ભાષાના મહાન નવલકથાકાર ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠીની સેવા સાંપડી. રણજિતરામ ઉપરાંત ઈ.સ.૧૯૨૦થી ઈ.સ.૧૯૨૮ દરમિયાન રમણભાઈ નીલકંઠ અને આનંદશંકર ધ્રુવની પ્રેરણા અને ઉષ્મા પરિષદને પ્રાપ્ત થયાં. આ સમય દરમ્યાન, ઈ.સ.૧૯૨૦માં કવિવર રવીન્દ્રનાથ ટાગોરનું અતિથિવિશેષપદ નોંધપાત્ર હતું. ઈ.સ.૧૯૨૮થી ૧૯૫૫ સુધી પરિષદનું સુકાન કનૈયાલાલ મુનશીએ સંભાળ્યું હતું. અમદાવાદમાં ઈ.સ.૧૯૩૬માં યોજાયેલું બારમું પરિષદ-સંમેલન મહાત્મા ગાંધીજીના પ્રમુખપદથી અવિસ્મરણીય બની રહ્યું. ...વધુ વાંચો››

સીમાચિહ્નો્ (માઇલસ્ટોન્સ)

Since 1905